Op 11 januari 2009 schreef een man uit Californië twee woorden op het internet: „Running bitcoin”. Geen punt, geen uitleg, geen draadje erachteraan. Het was een statusmelding over een programma dat op dat moment op zijn computer draaide.
Vandaag hoort die zin bij de meest geciteerde uit de geschiedenis van Bitcoin. Wat bijna niemand weet: voor de man die hem schreef klopte hij datzelfde jaar een tweede keer — op een manier die hij toen niet kon vermoeden.
Wie was Hal Finney?
Hal Finney, geboren op 4 mei 1956 in Coalinga, Californië, was cryptograaf lang voordat Bitcoin bestond. Hij werkte samen met Phil Zimmermann aan PGP — de versleuteling die e-mails voor het eerst ook voor gewone mensen afluisterveilig maakte en die de Amerikaanse regering begin jaren negentig zo gevaarlijk vond dat ze drie jaar lang onderzoek deed naar Zimmermann. Finney was een van de eerste medewerkers van het bedrijf dat daaruit ontstond en bleef ontwikkelaar tot zijn pensioen begin 2011.
Daarnaast schreef hij op de Cypherpunk-mailinglijst, die kring van programmeurs, wiskundigen en activisten die in de jaren negentig één simpele stelling verdedigden: privacy in een digitale wereld ontstaat niet door wetten, maar door code. Finney draaide een van de eerste anonieme remailers. Hij bouwde de dingen waarover anderen discussieerden.
In 2004 kwam hij het dichtst bij dat doel: RPOW, Reusable Proof of Work — een digitaal betaalmiddel waarvan de eenheden op werkbewijzen berustten en doorgegeven konden worden. Het werkte. Het had alleen nog steeds één enkele server als spil nodig. Precies dat ene gat bleef open.
Vier jaar later dichtte iemand anders het. En Finney zag meteen wat hij voor zich had.
11 januari 2009: twee woorden
Op 3 januari 2009 ontstond het Genesis-blok. Een paar dagen later publiceerde Satoshi Nakamoto de eerste versie van de software. „When Satoshi announced the first release of the software, I grabbed it right away", schreef Finney later. Hij startte het programma — en plaatste de zin die hem zou overleven. In zijn Californische lokale tijd was het nog 10 januari; op die dag start tot vandaag ook de Running Bitcoin Challenge.
Wat „running bitcoin” toen technisch betekende: de client van 2009 was één enkel programma — node, wallet en mining in één. Wie hem startte, draaide een volwaardige node: hij bewaarde de hele blokketen, controleerde elke transactie en gaf haar door. Wie daarnaast bij de opties „Generate Coins” aanzette, deed meteen aan mining mee. Finney deed allebei.
Er was niets plechtigs mee bedoeld. Op zijn computer draaide de software, en behalve hij deed dat toen zo goed als niemand. „I think I was the first person besides Satoshi to run bitcoin", schreef hij later — voorzichtig geformuleerd, en die voorzichtigheid was terecht: analyses van vroege logbestanden wijzen erop dat er in de eerste dagen nog een of twee computers meedraaiden. Aan de orde van grootte verandert dat niets. Je kon het netwerk toen op één hand tellen.
„I mined block 70-something", schreef hij over de eerste dagen — de moeilijkheidsgraad stond toen op 1, een gewone processor was genoeg voor een blok. Hij stopte ermee omdat de computer heet werd en het geluid van de ventilator hem stoorde. „In retrospect, I wish I had kept it up longer", schreef hij in 2013, „but on the other hand I was extraordinarily lucky to be there at the beginning." Laat dat even tot je doordringen: het Bitcoin-netwerk bestond uit een handvol computers — en een daarvan werd uitgezet omdat hij te veel lawaai maakte.
De eerste Bitcoin-overboeking: blok 170
Op 12 januari 2009, een dag na de tweet, stuurde Satoshi Nakamoto hem tien Bitcoin. Als test. Het was de eerste Bitcoin-transactie tussen twee mensen, vastgelegd in blok 170 — tot vandaag terug te lezen in de blockchain, met hetzelfde bewijs als op de dag waarop ze werd geschreven.
In de dagen daarna mailde Finney met Satoshi, meldde fouten, deed voorstellen. Hij was niet alleen een van de eerste gebruikers. Hij was de eerste mens die de zaak serieus nam.
Het tweede „Running”: 2009 was ook zijn hardloopjaar
Hier komt het deel dat in de meeste teksten over Hal Finney ontbreekt.
Toen hij „Running bitcoin” schreef, was hij zelf in de beste lichamelijke conditie van zijn leven. In zijn eigen woorden: „I was in the best shape of my life at the start of that year, I'd lost a lot of weight and taken up distance running. I'd run several half marathons, and I was starting to train for a full marathon." Flink afgevallen, meerdere halve marathons in de benen, begonnen aan zijn eerste marathontraining. Zijn vrouw vertelde later dat hij toewerkte naar een kwalificatietijd voor Boston.
In hetzelfde jaar waarin het netwerk begon te lopen, liep Hal Finney dus zelf. En in datzelfde jaar hield hij ermee op.
Augustus 2009: de diagnose
„Mijn lichaam begon het te begeven”, schreef hij. Onduidelijke spraak, minder kracht in zijn handen, benen die niet meer herstelden. In augustus 2009 kreeg hij de diagnose: ALS, amyotrofe laterale sclerose. Een ziekte die precies die zenuwcellen vernietigt die de spieren aansturen. Eerst de benen, dan de armen, dan de spraak, aan het eind de ademhaling. Het verstand blijft helder. Je kijkt toe hoe het bij jezelf gebeurt.
Acht maanden eerder trainde hij nog voor een marathon.
Vier maanden na de diagnose stond hij toch aan de start van de eerste Santa Barbara International Marathon. De laatste twee mijl wandelde hij met een stok, zijn vrouw Fran naast hem, om hem heen het team „South Coast Fights ALS”. De inzamelingsactie was Frans idee geweest; het geld ging naar lokaal ALS-onderzoek. Het jaar daarop was het plan dat hij de finish in een rolstoel zou bereiken.
„Bitcoin and me” — de tekst uit 2013
Op 19 maart 2013 publiceerde Finney op het BitcoinTalk-forum een bericht met de titel „Bitcoin and me”. Hij schreef daarin over de eerste dagen, over Satoshi, over RPOW, over zijn ziekte. Het is een van de weinige documenten waarin een Bitcoin-pionier over zichzelf spreekt.
De nuchterste zin daarin is de zwaarste: „Today, I am essentially paralyzed. I am fed through a tube, and my breathing is assisted through another tube. I operate the computer using a commercial eyetracker system." — Vandaag ben ik praktisch verlamd. Ik word gevoed via een sonde, mijn ademhaling wordt via een tweede ondersteund. De computer bedien ik met een eyetracker.
Opmerkelijk is wat daarna komt. Hij bleef programmeren. Niet tot zijn handen het begaven, maar daar voorbij: met zijn ogen, naar eigen schatting zo'n vijftig keer langzamer dan vroeger, aan software om Bitcoin veilig te bewaren. Zijn eigen coins, schreef hij, lagen in een bankkluis, zijn kinderen waren technisch onderlegd genoeg. De laatste zin van de tekst luidt: „I'm comfortable with my legacy."
28 augustus 2014
Op 28 augustus 2014 overleed Hal Finney in Phoenix, Arizona. Hij werd 58 jaar oud.
Het netwerk liep door. Het heeft in zijn hele geschiedenis precies twee storingen gehad, in 2010 en 2013 — allebei tijdens Finneys leven, allebei binnen enkele uren verholpen. Sindsdien draait het zonder onderbreking, ook op de dag waarop een van zijn eerste beheerders stierf. Precies dat is de gedachte die op deze datum houvast geeft: Bitcoin is zo gebouwd dat het niemand nodig heeft. Hem ook niet.
Toch denken we aan hem terug. Niet uit nostalgie, maar omdat de vroege jaren anders tot een anekdote krimpen. Bitcoin is gebouwd door mensen die iets riskeerden toen daar geld noch erkenning tegenover stond.
Wat er van die twee woorden werd
Na Finneys dood had de zin een citaat kunnen blijven. Dat is hij niet.
Sinds januari 2022 is er de Running Bitcoin Challenge: een hardloopevenement begin januari, aangevoerd door Fran Finney en georganiseerd door het ALS Network. De klassieke afstand is de halve marathon — Hals favoriete afstand —, kortere afstanden mogen ook, wandelend of rollend. Wie meedoet, zamelt donaties in voor ALS-onderzoek, betaald in Bitcoin. De vijfde editie startte in januari 2026. Volgens Fran Finney zijn er sindsdien hardlopers uit meer dan 50 landen in zijn naam gestart.
Uit een statusmelding is een jaarlijkse beweging ontstaan die geld inzamelt tegen precies de ziekte waaraan de bedenker ervan is gestorven. Dat is, als je wilt, de eerlijkste vorm van Proof of Work: je beweert niets, je doet het.
De man die op de langste termijn wedde
Er is een voetnoot bij het verhaal van Hal Finney die veel over hem vertelt. Na zijn dood werd hij door de Alcor Life Extension Foundation cryonisch geconserveerd — ingevroren, in de hoop dat een latere geneeskunde kan wat de huidige niet kan.
Je hoeft dat niet realistisch te vinden. Maar je zou wel moeten zien welke houding erachter zit. Finney heeft zijn leven lang ingezet op dingen waarvan de opbrengst ver in de toekomst lag: versleuteling, toen bijna niemand die nodig had. Digitaal geld, toen dat niet bestond. En op het laatst op een geneeskunde die er nog niet is.
Wie wil weten wat Low Time Preference in laatste instantie betekent — vandaag iets doen waarvan het nut pas veel later komt —, vindt in Hal Finney het meest complete voorbeeld dat de geschiedenis van Bitcoin te bieden heeft.
Was Hal Finney Satoshi Nakamoto?
Die vraag duikt al jaren steeds weer op, en je begrijpt waarom: hij was cryptograaf, hij had met RPOW de meest voor de hand liggende voorloper gebouwd, hij woonde jarenlang in hetzelfde stadje als een man die Dorian Satoshi Nakamoto heet, en hij was een van de allereersten die de software startten.
Bewezen is daarvan niets. Finney heeft bij leven ontkend dat hij Satoshi was. Iets anders is wel bewezen, en dat is ruim genoeg: hij was de eerste ontvanger van een Bitcoin-transactie, een van de eerste miners, een van de eersten die fouten meldden en jarenlang een van de helderste koppen rond het project. Je hoeft hem niet tot Satoshi te maken om zijn rol groot te vinden.
De zin dragen
Omdat dit verhaal ons belangrijk is, staat het bij ons op twee shirts — niet als versiering, maar als citaat met herkomst.
Het Bitcoin hardloopshirt Running Bitcoin draagt de twee woorden typografisch op de rug, rustig en duidelijk. Het Bitcoin hardloopshirt Hal Finney toont ze als groot motief met een hardloper, daarbij het jaartal 2009 en zijn naam — de tweede betekenis, zichtbaar gemaakt.
Allebei zijn het hetzelfde lichte functionele shirt: 135 g/m² van 100% polyester, vochtafvoerend, met mesh-ventilatie en UV-beschermingsfactor UPF 40+, in Black, Charcoal en White van S tot XXL. Gemaakt om te hardlopen. Wat anders, bij deze zin. Al het andere vind je bij onze Bitcoin sportartikelen.
En als je in januari meeloopt met de Running Bitcoin Challenge: je weet nu waarom die zo heet.
Veelgestelde vragen over Hal Finney en „Running Bitcoin”
Wat betekent „Running Bitcoin”?
De zin komt van Hal Finney, die hem op 11 januari 2009 publiceerde. Bedoeld was dat de Bitcoin-software op zijn computer draaide — hij was een van de allereersten die haar lieten draaien. Omdat Finney zelf hardloper was, heeft de zin een tweede betekenis gekregen die hij zo nooit had bedoeld.
Wie was Hal Finney?
Een Amerikaanse cryptograaf (4 mei 1956 – 28 augustus 2014). Hij werkte aan de versleutelingssoftware PGP, ontwikkelde in 2004 het voorlopersysteem RPOW en was naar eigen zeggen de eerste mens naast Satoshi Nakamoto die de Bitcoin-software liet draaien.
Wanneer was de eerste Bitcoin-transactie?
Op 12 januari 2009. Satoshi Nakamoto stuurde Hal Finney tien Bitcoin als test. De overboeking staat in blok 170 van de blockchain.
Was Hal Finney Satoshi Nakamoto?
Dat wordt vermoed, maar is niet bewezen, en Finney heeft het bij leven ontkend. Bewezen is dat hij de eerste ontvanger van een Bitcoin-transactie was, vroeg meedeed aan mining en in de eerste dagen per e-mail met Satoshi correspondeerde.
Waaraan is Hal Finney overleden?
Aan ALS (amyotrofe laterale sclerose). De diagnose kreeg hij in augustus 2009, overleden is hij op 28 augustus 2014 op 58-jarige leeftijd.
Wat is de Running Bitcoin Challenge?
Een jaarlijks hardloopevenement begin januari, dat er sinds 2022 is. Het wordt aangevoerd door Fran Finney, de weduwe van Hal Finney, en georganiseerd door het ALS Network. Deelnemers lopen een halve marathon of een kortere afstand en zamelen donaties in voor ALS-onderzoek, betaald in Bitcoin.
Keep stacking sats,
Tobi & Henry
